EU-regelgevingskader inzake bioveiligheid: Genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders

Hiermee verbonden:

Rapport van de Europese Commissie (Engels, 2011): Evaluation of the EU legislative framework in the field of cultivation and placing on the market of GMOs (Directive 2001/18/EC and Regulation (EC) No 1829/2003) (PDF File)

Grafiek: Evolutie van het Europees wetgevend kader voor de doelbewuste introductie en het op de markt brengen van GGO’s (Engels)

Voorgeschiedenis van de Europese wetgeving inzake GGO's

Tot in 1997 werd het in de handel brengen van GGO's of bijproducten bestemd voor menselijk of dierlijk voedsel in het kader van de richtlijn 90/220/EEG gereglementeerd. Vanaf 1997 werden de voedingsmiddelen voor de mens met of bestaand uit GGO's via de verordening (EG) nr. 258/97 betreffende de nieuwe voedingsmiddelen gereglementeerd. Deze bepalingen betreffende voedingsgebonden GGO's en hun bijproducten zijn in september 2003 vervangen door de verordening (EG) nr. 1829/2003. Deze verordening beschikt over een toepassingsgebied dat niet alleen GGO's bestemd voor menselijk voedsel omvat maar ook GGO's bestemd voor diervoeders. In tegenstelling tot de richtlijn 2001/18/EG die uitsluitend betrekking heeft op levende GGO's, omvat de verordening bovendien het in de handel brengen van voedingsmiddelen en diervoeders die zijn vervaardigd op basis van GGO's maar er geen meer bevatten. Het stelt het principe vast van een unieke toelatingsaanvraag (“one door, one key”), waarbij de kennisgever een enkele toelatingsaanvraag indient voor gebruik van GGO’s als levensmiddel of diervoeder, en voor de teelt. Voor genetisch gemodificeerd voedsel of diervoeder waarvoor de mogelijkheid bestaat dat die in de omgeving verspreid worden, moet een specifieke risico-analyse ivm het leefmilieu uitgevoerd worden, volgens de principes opgenomen in Richtlijn 2001/18/EG. De toelatingsprocedure is gecentraliseerd op EU-niveau, waarbij de EFSA (European Food Safety Agency) een centrale rol speelt in de risicobeoordeling en de contacten met de lidstaten en de kennisgevers.

(De onderstaande links verwijzen naar Eur-lex, de elektronische versie van het Publicatieblad van de EU - © Europese Unie, 1998-2016)

Sinds 2003 regelt een specifieke Verordening het in de handel brengen van GGO’s en voedingsmiddelen die GGO’s bevatten, bedoeld voor zowel menselijke als dierlijke consumptie.

VERORDENING (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders. (PB L 268, 18.10.2003, p.1)

Gedetailleerde regels voor de implementatie van deze Verordening werden in 2004 opgesteld, ondermeer betreffende de informatie die verstrekt dient te worden in de aanvragen, en de wetenschappelijke vereisten voor de risicobeoordeling. Deze regels werden gewijzigd in 2013 voor de genetisch gemodificeerde planten gebruikt als voedingsmiddel of veevoeder, voedingsmiddelen of veevoeder die genetisch gemodificeerde planten bevatten, en voedingsmiddelen of veevoeder geproduceerd vanuit genetisch gemodificeerde planten.

VERORDENING (EG) nr. 641/2004 van de Commissie van 6 april 2004 tot vaststelling van nadere bepalingen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft vergunningaanvragen voor nieuwe genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, kennisgevingen van bestaande producten en de onvoorziene of technisch niet te voorkomen aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal waarvoor de risicobeoordeling tot een gunstig resultaat heeft geleid. (PB L 102, 7.4.2004, p.14)
UITVOERINGSVERORDENING (EU) nr. 503/2013 van de Commissie van 3 april 2013 betreffende vergunningaanvragen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 641/2004 van de Commissie en (EG) nr. 1981/2006 van de Commissie. (PB L 157, 08.06.2013, p.1)

Producten die uit GGO’s bestaan of ze bevatten, en voedingsproducten verkregen vanuit GGO’s die toegelaten zijn voor de verhandeling, zijn onderworpen aan de vereisten voor traceerbaarheid en etikettering volgens Verordeningen (EG) 1829/2003 en 1830/2003. De etikettering geeft informatie aan de consument en gebruikers van het product, en laat hem toe een doordachte keuze te maken.

VERORDENING (EG) nr. 1830/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 betreffende de traceerbaarheid en etikettering van genetisch gemodificeerde organismen en de traceerbaarheid van met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen en diervoeders en tot wĳziging van Richtlĳn 2001/18/EG. (PB L 268, 18.10.2003, p. 24)

Ter ondersteuning van de implementatie van sommige vereisten van Verordening (EG) 1829/2003 (voornamelijk die met betrekking tot de detectie en de identificatie van GGO’s), werd een communautair referentielab opgericht, en werden technische richtlijnen aangenomen.

VERORDENING (EG) nr. 1981/2006 van de Commissie van 22 december 2006 tot vaststelling van nadere bepalingen ter uitvoering van artikel 32 van Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad wat het communautaire referentielaboratorium voor genetisch gemodificeerde organismen betreft. (PB L 368, 23.12.2006, p.99)
AANBEVELING 2004/787/EG van de Commissie van 4 oktober 2004 betreffende technische richtsnoeren inzake bemonstering en opsporing van genetisch gemodificeerde organismen en materiaal geproduceerd met genetisch gemodificeerde organismen, als of in producten aangeboden, in het kader van Verordening (EG) nr. 1830/2003. (PB L 348, 24.11.2004, p.18)
VERORDENING (EU) nr. 619/2011 van de Commissie van 24 juni 2011 tot vaststelling van bemonsterings- en analysemethoden voor de officiële controle van diervoeders wat betreft de aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal waarvoor de vergunningsprocedure hangende is of waarvan de vergunning is verstreken. (PB L 166, 25.6.2011, p. 9)

Andere EU-regels met betrekking to de productie en de etikettering van genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen en diervoeder.

VERORDENING (EG) nr. 1139/98 van de Raad van 26 mei 1998 betreffende de verplichte opneming in de etikettering van bepaalde met genetisch gemodificeerde organismen geproduceerde levensmiddelen van andere gegevens dan die waarin Richtlijn 79/112/EEG voorziet. (PB L 159, 03/06/1998, p. 4)
VERORDENING (EG) nr. 834/2007 van de Raad van 28 juni 2007 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 2092/91. (PB L 189, 20.07.2007, p.1)

Andere EU-regels met betrekking tot de implementatie van Verordening (EG) 1829/2003.

VERORDENING (EG) nr. 298/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2008 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1829/2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, wat de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden betreft. (PB L 97, 9.4.2008, p. 64)

De European Food Safety Authority (EFSA) is in 2002 opgericht. De rol van de EFSA is om risico’s aangaande de voedselketen te beoordelen en erover te communiceren. Daardoor speelt het een centrale rol in de implementatie van de Verordening over genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen een veevoeder.

VERORDENING (EU) 2019/1381 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende de transparantie en duurzaamheid van de EU-risicobeoordeling in de voedselketen en tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 178/2002, (EG) nr. 1829/2003, (EG) nr. 1831/2003, (EG) nr. 2065/2003, (EG) nr. 1935/2004, (EG) nr. 1331/2008, (EG) nr. 1107/2009 en (EU) 2015/2283 en Richtlijn 2001/18/EG. (PB L 231, 6.9.2019, p.1–28)
VERORDENING (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden. (PB L 31, 1.2.2002, p. 1)
VERORDENING (EG) nr. 1304/2003 van de Commissie van 11 juli 2003 inzake de door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid gevolgde procedure bĳ haar voorgelegde verzoeken om wetenschappelĳk advies. (PB L 185, 24.7.2003, p.6)
VERORDENING (EG) nr. 1642/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 juli 2003 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 178/2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden. (PB L 102, 7.4.2004, p.14)
VERORDENING (EG) nr. 2230/2004 van de Commissie van 23 december 2004 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad voor wat betreft het netwerk van organisaties die werkzaam zijn op de gebieden die behoren tot de opdracht van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid. (PB L 379, 24.12.2004, p.64)

Vorige EU-wetgeving

VERORDENING (EG) Nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad van 27 januari 1997 betreffende nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten. (PB L 43, 14.2.1997, p.1)
AANBEVELING 97/618/EG van de Commissie van 29 juli 1997 betreffende de wetenschappelijke aspecten en de presentatie van de informatie die nodig is om aanvragen voor het in de handel brengen van nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten te ondersteunen alsmede het opstellen van de verslagen van de eerste beoordeling uit hoofde van Verordening (EG) nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad. (PB L 253, 16.9.1997, p.1)